Trafik kazası sonrası sigorta şirketinden gelen "aracın pert olmuştur" bildirimi, araç sahipleri için zor bir sürecin başlangıcıdır. Pert kararının nasıl verildiğini, haklarını ve sonraki adımları bilmek bu süreçte doğru kararlar almana yardımcı olur.
Pert Kararı Nasıl Verilir?
Pert (tam hasar) kararı, aracın onarım maliyetinin aracın piyasa değerinin belirli bir yüzdesini aşması durumunda verilir.
Genel kural: Onarım maliyeti aracın rayiç bedelinin poliçede veya sigorta genel şartlarında belirtilen oranını aştığında sigorta şirketi aracı pert ilan edebilir. Oranı poliçenden ve genel şartlardan kontrol et.
Pert iki kategoride değerlendirilir:
- Ağır hasarlı (Pertotal): Araç onarılamaz durumdadır. Hurda işlemi yapılır ve trafikten çekilir
- Onarılabilir pert: Araç onarılabilir ancak maliyet yüksek olduğu için sigorta şirketi pert işlemi yapar. Araç sahibi isterse kendi imkanıyla onarabilir
Pert Süreci Adımları
1. Ekspertiz Değerlendirmesi
Kaza sonrası sigorta şirketi eksper görevlendirir. Eksper aracın hasar durumunu detaylı olarak inceler ve onarım maliyetini hesaplar. Bu rapor pert kararının temelini oluşturur.
Hakkın: Ekspertiz raporunu inceleme ve itiraz etme hakkın vardır. Raporun bir kopyasını mutlaka iste.
2. Rayiç Bedel Tespiti
Sigorta şirketi aracının kaza öncesi piyasa değerini (rayiç bedel) tespit eder. Bu değer belirlenirken:
- Aracın yaşı ve kilometresi
- Bakım durumu
- Piyasa koşulları
- Benzer araçların satış fiyatları dikkate alınır
Dikkat: Sigorta şirketleri rayiç bedeli düşük tutma eğilimindedir. Piyasa araştırması yaparak gerçek değeri belirle ve gerekirse itiraz et.
3. Sovtaj (Hurda Değeri) Belirleme
Pert kararı sonrası aracın parça olarak satılabilecek kısmının değeri (sovtaj) hesaplanır. Sigorta ödemesi genellikle şu formülle yapılır:
Ödeme = Rayiç Bedel - Sovtaj Bedeli
Aracı kendine bırakmak istersen sovtaj bedeli düşülerek ödeme yapılır. Aracı sigorta şirketine bırakırsan rayiç bedelin tamamı ödenir.
4. Pert Tescili ve Ödeme
Pert kararı kesinleştikten sonra:
- Araç trafik tescilinden düşürülür
- Sigorta şirketi ödemeyi yapar
- Plaka iptal işlemi başlar
5. Pert Çıkışı (Opsiyonel)
Onarılabilir pert araçlar için "pert çıkışı" yapılabilir. Bu durumda:
- Araç onarılır
- TÜVTÜRK'ten muayene geçer
- Yeni tescil belgesi alınır
- Ancak tramer kaydında "pert çıkışlı" ibaresi kalıcı olarak yer alır
Uyarı: Pert çıkışlı araçların ikinci el değeri önemli ölçüde düşer. Bu kararı vermeden önce onarım maliyeti ile aracın pert çıkışlı değerini karşılaştır.
Muadil Parça Dayatması — Hakların
Sigorta şirketleri onarım maliyetini düşürmek için muadil (yan sanayi) parça kullanımını önerebilir. Haklarını bil:
- 2 yaşından küçük araçlarda orijinal parça kullanımı zorunludur
- Muadil parça kullanılacaksa yazılı onayın gerekir
- Orijinal parça ile muadil arasındaki farkı cebinden ödeyerek orijinal parça tercih edebilirsin
- Muadil parça kalitesinden endişeleniyorsan OEM (Orijinal Ekipman Üreticisi) parça iste — yan sanayiden daha kalitelidir
Pert Sonrası Önemli Adımlar
Kredi Durumu
Araç krediyle alınmışsa ve pert olduysa:
- Kasko ödemesi öncelikle bankaya yapılır (kalan borç kadar)
- Artan tutar sana ödenir
- Kredi borcu kasko bedelinden fazlaysa fark senin sorumluluğundadır
Plaka İptali
Pert olan aracın plakası iptal edilir. Aynı plakayı yeni aracında kullanmak istiyorsan trafik tescil müdürlüğüne başvurabilirsin. Plaka hakkı 1 yıl saklanır.
Yeni Araç Alma
Pert ödemesini aldıktan sonra yeni araç alırken:
- Kasko poliçeni yeni araca aktaramayabilirsin, yeni poliçe gerekebilir
- Hasarsızlık indirimin korunur (pert, kusurlu kaza olmadığı sürece)
- Trafik sigortanı yeni araca aktarabilirsin
İpuçları
- İkinci ekspertiz hakkın var: Sigorta şirketinin ekspertiz raporuna itiraz edebilir ve bağımsız ekspertiz talep edebilirsin
- Rayiç bedelde pazarlık yap: İlan sitelerinden benzer araçların fiyatlarını belgeleyerek itiraz et
- Tahkim komisyonunu kullan: Anlaşmazlık durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu hızlı ve düşük maliyetli bir çözüm sunar
- Belgeleri sakla: Kaza tutanağı, ekspertiz raporu, onarım teklifleri ve tüm yazışmaları muhafaza et
- Hukuki destek al: Yüksek bedelli pert davalarında trafik hukuku avukatı önemli fark yaratabilir
Pert süreci boyunca tüm belgelerini düzenli tutmak çok önemlidir. CarAsista uygulamasının belge kasası özelliğiyle ekspertiz raporları, sigorta yazışmaları ve faturalarını tek bir yerde güvenle saklayabilirsin.